Een paar weken geleden ontmoette ik een Japanse HRD-collega die wilde weten hoe Nederlandse organisaties omgaan met AI. Wat is de stand van zaken, en wat betekent dit voor ons L&D‑vakgebied? Het leverde een mooie discussie op met L&D‑vakgenoten over de uitdagingen waar we voor staan.

Als we spreken over HRD‑trends, dan is AI met stip dé trend waar zo’n beetje iedereen mee bezig lijkt. En dat is natuurlijk niet voor niets. Als je als L&D’er werkt, maak je je zorgen over de mensen in de organisatie. Juist bij die mensen vindt namelijk de grootste verandering plaats. Misschien wordt hun baan deels overgenomen door AI, of moeten zij leren samenwerken met AI. In die ontwikkeling kan L&D een betekenisvolle begeleidende rol vervullen.

Vanuit dat perspectief kan de L&D’er uitkijken naar een boeiende tijd, waarin er volop werk aan de winkel is binnen organisaties. Tegelijkertijd vraagt dit ook iets van de L&D’er zelf. Als een soort vooruitgeschoven post zal hij of zij versneld moeten leren omgaan met de nieuwe mogelijkheden van AI – al is het maar om een geloofwaardig voorbeeld te zijn voor anderen in de organisatie.

Tijdens onze gesprekken vielen twee zaken op:

1. Als je een Japanse L&D’er vraagt naar de voordelen van Nederland op dit speelveld, wordt vrijwel direct onze ‘leven lang leren’-strategie genoemd. Hierdoor zijn werknemers in staat zich blijvend te ontwikkelen, met steun van overheid en onderwijsinstellingen.
2. Voor beide landen geldt dat er binnen organisaties vaak afstand is tussen leidinggevenden en de werkvloer. Leidinggevenden – veelal van een oudere generatie – geven zelf niet altijd het goede voorbeeld in het gebruik van AI. Tegelijkertijd is er bij medewerkers schroom en onbekendheid om ermee aan de slag te gaan, vaak nog versterkt door het ontbreken van duidelijke regels rond gebruik.

En leven lang leren is voor ons Nederlanders bijna zo vanzelfsprekend geworden dat we vergeten hoe bijzonder dat eigenlijk is. Het beleid rondom leven lang leren wordt grotendeels uitgevoerd via opleidingsfondsen per branche. Zij ontplooien allerlei initiatieven, waardoor er in vrijwel alle sectoren actueel opleidingsaanbod beschikbaar is – ook op het gebied van AI. Zo biedt het A&O Fonds Gemeenten een basiscursus AI voor ambtenaren aan, en kan het mkb gebruikmaken van de SLIM‑regeling om AI‑geletterdheid te bevorderen. In dat opzicht is het dus zeker de moeite waard voor L&D’ers om zich in dit aanbod te verdiepen.

Regelgeving vormt vaak een obstakel bij alles wat nieuw is en zich zo snel ontwikkelt als AI. Tegelijkertijd is starten en kennismaken met AI in het dagelijkse werk een voorwaarde om de mogelijkheden op de werkvloer daadwerkelijk te verkennen. Zo is bij de L&D‑afdeling van KLM een pilot gestart om laagdrempelige initiatieven te ondersteunen. Dat kan er bijvoorbeeld toe leiden dat secretaresses worden getraind in het samen met AI maken van notulen en verslagen.

Samen leren werken met AI is naar mijn overtuiging een van de grootste uitdagingen binnen ons vakgebied. Gelukkig worden we daarin steeds vaker ondersteund. Des te bijzonderder dat een ontmoeting met Japan ons eraan herinnerde dat er in Nederland al veel beschikbaar is voor bedrijven en branches. Nu nog ontsluiten.